Το κόκκινο κιννάβαρι στην Τέχνη

Το κόκκινο κιννάβαρι (#E34234) είναι ένα από τα παλαιότερα χρώματα που χρησιμοποιούνται στη ζωγραφική και αγιογραφία. Σύμφωνα με τον Θεόφραστο, προέρχεται από το φυτό “Rubia tinctorum” (Ρουβία η Βαφική, ή ριζάρι, ή αλιζάρι), το οποίο καλλιεργείται σε πολλές περιοχές του κόσμου, συμπεριλαμβανομένης της Μεσογείου και της Ασίας. Το κόκκινο κιννάβαρι έχει χρησιμοποιηθεί σε όλο τον κόσμο για τη δημιουργία έντονων και λαμπερών χρωμάτων. Σύμφωνα με την Ellen Spindler του Metropolitan Museum το κόκκινο κιννάβαρι είναι το σουλφίδιο του υδραργύρου – HgS, και η ονομασία cinnabar red χρησιμοποιείται εναλλάξ με την ονομασία vermilion (άμμιο), αν και σημειώνει ότι η πρώτη χρησιμοποιείται για το ορυκτό, ενώ η δεύτερη για τη χρωστική.

Το κόκκινο κιννάβαρι χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην ανατολική και δυτική τέχνη και αναγνωρίζεται ως ένα από τα πιο δυναμικά και αποτελεσματικά χρώματα. Η χρήση του κόκκινου κιννάβαρι στη ζωγραφική ξεκίνησε από την αρχαιότητα. Στην αρχαία Ελλάδα, το κόκκινο κιννάβαρι ήταν ένα από τα αγαπημένα χρώματα της ζωγραφικής. Χρησιμοποιήθηκε σε μεγάλη κλίμακα στα αρχαία ελληνικά αγγεία, όπως οι αμφορείς και οι κύλινδροι, αλλά και στα μνημεία της εποχής. Επίσης, οι αρχαίοι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν το κόκκινο κιννάβαρι στα ρούχα και τις διακοσμήσεις τους.

Στη βυζαντινή αγιογραφία, το κόκκινο κιννάβαρι χρησιμοποιείται ευρέως για τη ζωγραφική των θείων προσώπων και των ιερών εικόνων. Είναι ένα χρώμα που συμβολίζει το αίμα του Χριστού και την αγία πνοή του Πνεύματος.

Το κόκκινο κιννάβαρι ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές στη ζωγραφική της Αναγέννησης και χρησιμοποιήθηκε σε πολλά σημαντικά έργα της εποχής.

Ένα από τα πιο διάσημα έργα που χρησιμοποιούν κόκκινο κιννάβαρι είναι το “Πορτρέτο της Giovanna Tornabuoni” του Domenico Ghirlandaio. Η Giovanna Tornabuoni ήταν μια πλούσια δυναστεία της Φλωρεντίας και το πορτρέτο της είναι ένα από τα πιο σημαντικά παραδείγματα της ζωγραφικής της Αναγέννησης.

Επιπλέον, ο Ανδρέας Μαντέγα (Andrea Mantegna) χρησιμοποίησε το κόκκινο κιννάβαρι σε πολλά από τα έργα του, όπως στο “Πορτραίτο του Ludovico III Gonzaga”, στο “Ταφικό μνημείο του Ludovico III Gonzaga” και στο “Χριστός Πάσχων”.

Ο Ραφαήλ χρησιμοποίησε το κόκκινο κιννάβαρι στο “Σχολείο της Αθήνας” και στη “Μπενεντίζε του Ραφαήλ”. Ο Τιτιάν χρησιμοποίησε επίσης το κόκκινο κιννάβαρι στα έργα του, όπως στο “Πορτραίτο της Ισαβέλλας της Πορτογαλίας” και στο “Δούκα και Δούκισσα της Ουρβίνο”.

Σήμερα, το κόκκινο κιννάβαρι συνεχίζει να χρησιμοποιείται και σήμερα από καλλιτέχνες και αγιογράφους που αναζητούν την αυθεντικότητα και την παράδοση στα έργα τους, αν και όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό όσο στο παρελθόν. Επίσης, το κόκκινο κιννάβαρι χρησιμοποιείται σε ορισμένες μορφές τέχνης, που παραδοσιακά πραγματοποιείται σε μουσουλμανικές κοινότητες στην Ινδία και το Πακιστάν.

Ένα σύγχρονο παράδειγμα χρήσης του κόκκινου κινναβάρου είναι οι ζωγραφικές του γιαπωνέζου καλλιτέχνη Takashi Murakami. Ο Murakami χρησιμοποιεί συχνά το κόκκινο κιννάβαρι για να δημιουργήσει φωτεινά και εντυπωσιακά χρώματα στα έργα του, όπως στη σειρά των “Flower” και “Jellyfish Eyes”. Άλλοι σύγχρονοι καλλιτέχνες που έχουν χρησιμοποιήσει το κόκκινο κιννάβαρι είναι οι Gerhard Richter, Anish Kapoor και Damien Hirst.

Εν κατακλείδι, η χρήση του κόκκινου κιννάβαρι στη ζωγραφική και την αγιογραφία είναι μια παράδοση που έχει διατηρηθεί για περισσότερα από 2000 χρόνια. Παρά την εξέλιξη της τεχνολογίας και την εμφάνιση νέων χρωμάτων, η χρήση του κόκκινου κιννάβαρι συνεχίζεται από καλλιτέχνες που αναζητούν το παραδοσιακό στοιχείο στα έργα τους.

Πηγές:

  1. Πλούταρχος, Ηθικά Συγγράμματα, Βίος Περικλέους 13.
  2. Το Βιβλίο της Χρυσοποιίας του Θεοφίλου, μετάφραση Σπύρου Παναγιωτάκη.
  3. Gettens, R.J. και George L. Stout, Painting Materials: A Short Encyclopaedia, (New York: Dover Publications, Inc., 1966).
  4. Roelofs, Isabelle, Jo Kirby, and Raymond White, “A Red Lake Pigment in a Painting by Giotto”, National Gallery Technical Bulletin, Vol. 21, 2000, σελ. 74-88.
  5. Roy, Ashok και Sharada Srinivasan, “Indian Dyestuffs and Pigments for the Study of the Social and Economic History of South Asia”, Journal of Interdisciplinary History, Vol. 35, No. 3, 2005, σελ. 399-426.
  6. “Cinnabar”, Mindat.org, https://www.mindat.org/min-1057.html. Πρόσβαση στις 2 Μαΐου 2023.
  7. “The Story of Cinnabar and Vermilion (HgS) at The Met”, metmuseum.org, https://www.metmuseum.org/blogs/collection-insights/2018/cinnabar-vermilion. Πρόσβαση στις 2 Μαΐου 2023.
  8. Μπράουν, Τζ.Κ. (2010). Ιστορία της ζωγραφικής της Αναγέννησης. Λονδίνο: Εκδόσεις Οξφόρδης.
  9. Murakami, T. (2009). © Takashi Murakami/Kaikai Kiki Co., Ltd. All Rights Reserved.
  10. Richter, G. (2012). Gerhard Richter: Panorama: A Retrospective. Tate.
  11. Kapoor, A. (2009). Anish Kapoor. Royal Academy of Arts.
  12. Hirst, D. (2012). Damien Hirst. Tate.
  13. Προφορικές μαρτυρίες επαγγελματιών εικαστικών

Ξεκλειδώστε το Σπίτι
των Ονείρων σας!

Κατεβάστε Δωρεάν το E-book “Τέχνη στο Σπίτι”.
Μάθετε τα μυστικά για να διακοσμήσετε με τέχνη, χωρίς να ξοδέψετε μια περιουσία!

Extra Bonus: Λάβετε 20% έκπτωση σε όλα τα έργα τέχνης με τον κωδικό: HOME20.

(Η Προσφορά ισχύει μέχρι και τις 30/4/24!)